Backup, czyli jak nie stracić wszystkiego. Pełny, różnicowy, a może przyrostowy?

Backup danych, kopia bezpieczeństwa, kopia zapasowa – niezależnie od nazwy, tworzenie zapasowej wersji swoich plików to klucz do bezpiecznej aktywności w Internecie. Sama decyzja o stworzeniu backupu nie powinna być trudna do podjęcia, lecz wybór odpowiedniego rodzaju i częstotliwości kopii zapasowej może już stanowić pewne utrudnienie. Na jaką wersję się zdecydować i jakie czynniki warto wziąć po uwagę?

Co ma znaczenie? 

Zanim zdecydujemy się na odpowiedni rodzaj backupu, należy zadać sobie pytanie jak cenne są moje dane? W zależności od wielkości i rodzaju organizacji, przechowywane dane mogą być ważne w większym lub mniejszym stopniu. Jeśli firma jest duża, jej działalność jest kluczowa np. dla gospodarki, a informacje na temat jej klientów stanowią największy priorytet, jej dane będą wyjątkowo cenne, a zmienność informacji częstsza niż w mikroprzedsiębiorstwie o niskich obrotach. 

Rodzaje backupu

Kopie zapasowe różnią się od siebie i można je dopasować do wymagań konkretnej organizacji. Jednym z podstawowych podziałów jest ten ze względu na rodzaj – zapasowa kopia pełna, różnicowa oraz przyrostowa.

Pełna kopia zapasowa (nazywana też full backup) to proces tworzenia kompletnej kopii wszystkich danych na raz. Oznacza to, że w momencie tworzenia pełnego backupu powstaje jeden duży plik ze wszystkimi danymi. To rozwiązanie dla firm, których dane szybko się zmieniają i potrzebna jest ciągle aktualizowana zapasowa baza. Ten sposób cechuje prostota odzyskiwania danych, ponieważ wszystkie potrzebne pliki znajdują się w jednym miejscu – nie trzeba szukać i łączyć ze sobą wielu mniejszych kopii. Główną wadą takiego rozwiązania jest rozmiar – wszystkie istniejące pliki zajmują sporo miejsca więc potrzebny jest dysk o bardzo dużej pojemności. Dodatkowo takie kopie wymagają bardzo dużej ilości czasu potrzebnego na ich wykonanie, właśnie dlatego pełne backupy wykonuje się np. raz w tygodniu, a w międzyczasie stosowane są inne rodzaje, między innymi kopia różnicowa. 

Kopia różnicowa (differential backup) różni się od pełnej przede wszystkim punktem odniesienia, którym jest zawsze ostatni pełny backup. Każda kolejna kopia różnicowa zapisuje wszystkie zmiany, które zaszły od momentu wykonania tej pełnej. Dzięki temu jej tworzenie trwa zdecydowanie krócej niż tworzenie kopii pełnej, ponieważ kopiowana jest tylko część danych. Backup różnicowy wykonuje się zwykle codziennie, pomiędzy pełnym, co jest znacznie bardziej efektywne i wydajne względem odzyskiwania plików. Chociaż kopia różnicowa nadal jest mniejsza od pełnej, to przez jej częste tworzenie w dłuższym okresie może ona zająć sporo miejsca, czasem nawet więcej niż seria kopii przyrostowych.

Kopia przyrostowa (incremental backup) to najbardziej ekonomiczny wybór – nie tylko ze względu na koszty, ale również pod kątem zajmowanego miejsca. Podobnie jak przy tworzeniu kopii różnicowej, backup przyrostowy polega kopiowaniu tylko tych danych, które zmieniły się od momentu wykonania ostatniej kopii zapasowej, jednak nie ma znaczenia czy była to kopia pełna, czy inna kopia przyrostowa. Taki rodzaj maksymalnie ogranicza zużycie dostępnego miejsca, ponieważ kopiowane są tylko najnowsze zmiany, a samo wykonanie kopii przyrostowej zajmuje najmniej czasu. Niestety, odzyskiwanie danych po takim backupie jest skomplikowane i długotrwałe – aby to zrobić, należy posiadać pełną kopię zapasową oraz wszystkie kolejne kopie przyrostowe wykonane po niej. Jeśli zgubi się choć jedna z nich, odzyskanie danych będzie niemożliwe. Proces przywracania polega na odtworzeniu pełnego backupu, a następnie nakładaniu na niego każdej kolejnej kopii przyrostowej, co może być niezwykle czasochłonne. Co więcej zależność od wielu małych plików zwiększa ryzyko, że któryś z nich zostanie uszkodzony lub zgubiony, a to uniemożliwi poprawne odtworzenie całości.

Co wybrać?

Każdy rodzaj backupu ma swoje wady i zalety. Wybór najlepszego typu kopii zapasowej zależy od wspomnianej wcześniej wielkości firmy, ale też od jej priorytetów, a idealne rozwiązanie często łączy różne metody. Pełna kopia zapasowa jest najprostsza w odzyskiwaniu, ponieważ zawiera wszystkie dane w jednym miejscu, ale wymaga dużo czasu i przestrzeni. Kopia różnicowa stanowi złoty środek – jest szybsza niż pełna kopia i łatwiejsza w odzyskiwaniu niż przyrostowa, ale jej rozmiar codziennie rośnie. Z kolei kopia przyrostowa jest najszybsza i najbardziej oszczędna pod względem miejsca, jednak jej odzyskiwanie jest najbardziej skomplikowane. Biorąc te czynniki pod uwagę, dla większości użytkowników, najlepszą i najbezpieczniejszą strategią jest połączenie cotygodniowej pełnej kopii z codziennymi kopiami różnicowymi. Takie rozwiązanie zapewnia równowagę między szybkością tworzenia backupu a prostotą odzyskiwania danych w razie awarii. Oczywiście nie dla każdego taka metoda będzie idealna, dlatego zawsze należy najpierw zwrócić uwagę na potrzeby i wartość danych przedsiębiorstwa.

Podsumowanie

Ostatecznie, wybór najlepszego rodzaju backupu sprowadza się do jednego, kluczowego pytania – jak cenne są Twoje dane? Pełna kopia jest jak sejf — niezwykle bezpieczny, ale czasem kosztowny. Pamiętaj, że w świecie, gdzie informacje są najcenniejszą walutą, ich utrata może oznaczać bankructwo – nie tylko finansowe, ale i emocjonalne czy reputacyjne.